امام علی (ع) : شكم و عورت خود را نگه دار كه بلا و گرفتارى تو در آن دو است.
زندگى برزخى
مقالات اصول دین و اعتقادات زندگى برزخى

تاليف: علامه سيد محمد حسين طباطبايى

طبق آنچه از كتاب و سنت استفاده مى ‏شود انسان در فاصله ميان مرگ و رستاخيز عمومى،يك زندگانى محدود و موقتى دارد كه برزخ و واسطه ميان حيات دنيا و حيات آخرت است. (1)

انسان پس از مرگ از جهت اعتقاداتى كه داشته و اعمال نيك و بدى كه در اين دنيا انجام داده مورد باز پرسى خصوصى قرار مى ‏گيرد و پس از محاسبه اجمالى،طبق نتيجه ‏اى كه گرفته شد به يك زندگى شيرين و گوارا يا تلخ و ناگوار محكوم گرديده با همان زندگى در انتظار روز رستاخيز عمومى به سر مى ‏برد. (2)

حال انسان در زندگى برزخى بسيار شبيه است‏به حال كسى كه براى رسيدگى اعمالى كه از وى سر زده به يك سازمان قضايى احضارشود و مورد بازجويى و باز پرسى قرار گرفته به تنظيم و تكميل پرونده ‏اش بپردازند،آنگاه در انتظار محاكمه در بازداشت ‏بسر برد.

روح انسان در برزخ،به صورتى كه در دنيا زندگى مى ‏كرد،بسر مى ‏برد اگر از نيكان است از سعادت و نعمت و جوار پاكان و مقربان درگاه خدا بر خوردار مى ‏شود و اگر از بدان است در نقمت و عذاب و مصاحبت‏ شياطين و پيشوايان ضلال مى‏ گذراند.

خداى متعال در وصف حال گروهى از اهل سعادت مى ‏فرمايد:
و لا تحسبن الذين قتلوا فى سبيل الله امواتا بل احياء عند ربهم يرزقون فرحين بما آتيهم الله من فضله و يستبشرون بالذين لم يلحقوا بهم من خلفهم ان لا خوف عليهم و لا يحزنون يستبشرون بنعمة من الله و فضل و ان الله لا يضيع اجر المؤمنين (3)
«البته گمان مبر كسانى كه در راه خدا كشته شده ‏اند،مرده ‏اند بلكه زنده ‏اند و پيش خداى خودشان (در مقام قرب) روزى داده مى ‏شوند از آنچه خدا از فضل خود به ايشان داده شاد هستند و به كسانى از مؤمنين كه به دنبالشان مى ‏باشند و هنوز به ايشان نرسيده ‏اند مژده مى ‏دهند كه هيچگونه ترس و اندوهى بر ايشان نيست. مژده مى‏ دهند با نعمت و فضل (وصف نشدنى) خدا و اينكه خدا مزد و پاداش مؤمنان را ضايع و تباه نمى‏ كند.»

و در وصف حال گروهى ديگر كه در زندگى دنيا از مال و ثروت خود استفاده مشروع نمى ‏كنند، مى ‏فرمايد:
حتى اذا جاء احدهم‏الموت قال رب ارجعون لعلى اعمل صالحا فيما تركت كلا انها كلمة هو قائلها و من ورائهم برزخ الى يوم يبعثون (4)
«تا آن دم كه به يكى از آنان مرگ مى ‏رسد مى ‏گويد : خدايا! مرا (به دنيا) برگردانيد شايد در تركه خود كار نيكى انجام دهم، نه هرگز اين سخنى است كه او مى‏ گويد (به سخنش گوش داده نمى ‏شود) و در پيش‏شان برزخى است كه تا روز رستاخيز ادامه دارد.»

پى ‏نوشتها:

1و2-بحار،ج 2،باب البرزخ.

3-سوره آل عمران،آيه 169

4-سوره مؤمنون،آيه 99 و 100

شيعه در اسلام صفحه 162



| قرآن و تفسیر | حدیث | اخلاق و ادب و عرفان | اجتماع ، زنان ، جوان ، خانواده | اصول و فروع دین و اعتقادات | ائمه و اولیا خدا | مهدویت |
نواهای مذهبی | پایگاه اسلامی مناجات